The effect of deforestation on stream water chemistry in the Malinowski and Roztoka Czyrna stream catchments in the Silesian Beskid Mts

Stanisław Małek , Katarzyna Krakowian , Michał Jasik , Katarzyna Dudek , Martin Bátor

Abstract

Charakterystyka chemiczna górskich źródeł stanowi interesujący temat z powodu swojej złożoności. Praca przedstawia próbę określenia zależności pomiędzy chemizmem wód źródeł a szatą roślinną pokrywającą ich zbiorniki alimentacyjne. Badanie obejmuje źródła leżące w części przyszczytowej Skrzycznego w Beskidzie Śląskim. Próbki zostały zebrane w latach 2009, 2011 i 2012 – w każdym z nich podczas trzech sesji o różnych warunkach pogodowych (nawodnieniu masywu). Oczekiwano, że wystąpią różnice statystycznie istotne zarówno pomiędzy trzema sesjami, jak i pomiędzy źródłami usytuowanymi w obszarze o różnej pokrywie roślinnej. Grupowanie metodą Warda, a następnie testy Kruskalla-Wallisa i Dunna wykazały, iż zanieczyszczenie powietrza związkami azotu wpływa na skład chemiczny wód źródlanych w Beskidzie Śląskim, najwyraźniej podczas roztopów śniegu; intensywne opady deszczu powodują wymywanie głównych kationów oraz SO42- i Cl-; wpływ pokrywy roślinnej jest najsilniejszy podczas roztopów śniegu i intensywnych opadów deszczu; źródła położone w drzewostanach bukowych i mieszanych mają zwiększone wartości konduktancji i stężenia jonów: Na+, K+, Ca2+, Mg2+, NH4+ i Cl-, SO42 natomiast te położne w obszarze pozbawionym drzewostanu oraz w obszarze zamierania drzewostanów jak również w uprawach iglastych wykazują obniżone pH, konduktancję, stężenia Na+, K+, Ca2+, Mg2+ i NO3-, Cl-, SO42-, a źródła w drzewostanach świerkowych mają obniżone pH, konduktancję oraz stężenie jonów wapnia.Celem pracy jest przedstawienie propozycji zagospodarowania cieków wodnych i obszarów źródliskowych w rejonie masywu Skrzycznego, gdzie spośród odwadniających go potoków wybrano dwa, reprezentującymi swoimi zlewniami południowe (potok Malinowski) i północne (potok Roztoka Czyrna) zbocza tego masywu. Prace wykonywane w sierpniu 2012 roku polegały na konfrontacji dostępnych map hydrologicznych ze stanem faktycznym w terenie, identyfikacji źródeł i cieków oraz przebiegu ich koryt w celu aktualizacji danych, ocenę wybranych parametrów tych ceików: wcięcie i szerokość koryta, spadek zboczy, wielkość przepływu wody dla w charakterystycznych punktach diagnostycznych w poszczególnych piętrach klimatyczno-roślinnych (regiel górny, regiel środkowy i regiel dolny). Wokół źródeł oraz cieków opisywano drzewostan w zakresie: składu gatunkowego, zwarcia, występowania i składu odnowień, w odniesieniu do zaleceń zagospodarowania lasu. W celu aktualizacji istniejących w bazach SILP-u Leśnych Map Numerycznych (LMN), na mapach tych zaznaczono: aktualny przebieg cieków z zaznaczeniem ich charakteru (stały lub okresowy) z podziałem na istniejące i dorysowane na tle podziału powierzchniowego lasu, warstwic, ważniejszych dróg oraz pięter klimatyczno-roślinnych i siedliskowych typów lasu. Obliczono również sumaryczną długość cieków, powierzchnie zlewni oraz powierzchnie wzdłuż ich koryt przyjmując zmienne odległości od koryt zależnie od pięter klimatyczno-roślinnych i wielkości nachylenia zboczy: w reglu górnym 5 m, reglu środkowym 10 m, reglu dolnym 20 m po obu stronach koryta a w obszarze źródliskowym w promieniu 10 m od źródła. Konkretne zalecenia hodowlane dla obszarów źródliskowych i w sąsiedztwie cieków opisano dla każdego piętra klimatyczno-roślinnego.
Author Stanisław Małek (FoF / DoFE)
Stanisław Małek,,
- Department of Forest Ecology
, Katarzyna Krakowian (FoF / DoFE)
Katarzyna Krakowian,,
- Department of Forest Ecology
, Michał Jasik
Michał Jasik,,
-
, Katarzyna Dudek (FoF / DoFE)
Katarzyna Dudek,,
- Department of Forest Ecology
, Martin Bátor
Martin Bátor,,
-
Other language title versionsWpływ wylesień na chemizm wód powierzchniowych w zlewniach potoków Malinowski i Roztoka Czyrna w Beskidzie Śląskim
Pages60-60
Publication size in sheets0.3
Book Pierzgalski Edward, Janek Magdalena (eds.): Woda w środowisku leśnym : IV Międzynarodowa Konferencja "Las i woda" : abstrakty, 2013, Instytut Badawczy Leśnictwa, ISBN 978-83-62830-26-8, 80 p.
Internal identifierWL/17/8
Languageen angielski
Score (nominal)0
Score sourceconferenceIndex
Citation count*
Additional fields
FinansowanieThe present research was funded by Grant No. NSC – 2011/01/B/NZ9/04615 – The impact of deforestation caused by the ecological disaster on spatial variation and changes in the chemistry of spring water and surface water in the Silesian Beskid
Cite
Share Share

Get link to the record


* presented citation count is obtained through Internet information analysis and it is close to the number calculated by the Publish or Perish system.
Back
Confirmation
Are you sure?