Wpływ lokalnej regulacji koryta na zespoły ichtiofauny i makrozoobentosu na przykładzie Białej Tarnowskiej

Bartłomiej Wyżga , Antoni Amirowicz , Paweł Oglęcki , Hanna Hajdukiewicz , Artur Radecki-Pawlik , Joanna Zawiejska , Paweł Mikuś

Abstract

Following considerable hydromorphological degradation in past decades, the gravel-bed Biała River, Polish Carpathians, is to be restored through establishing erodible corridor in two river sections. In these sections, relatively long, unmanaged channel reaches alternate with short, channelized reaches located in the vicinity of bridges. Effects of the alternating morphologies on physical habitat conditions, fish and benthic invertebrate communities, and ecological river quality were investigated in 10 pairs of unmanaged and channelized cross-sections located between significant tributaries. Unmanaged cross-sections with an average of two low-flow channels exhibited significantly grater variation in depth-averaged and near-bed velocity and bed material size than single-thread, channelized cross-sections. Summer, autumn and winter surveys of benthic invertebrates indicated that the unmanaged cross-sections typically hosted three timesd more taxa than channelized cross-sections, and this was reflected in distinct appraisal of the two cross-section types by means of invertebrate absed BMWP-PL index. Electrofishing indicated no statistically significant difference in the number of fish species between both types of river cross-sections, and the resultant similar scores of the European Fish Index allowed both cross-section types to be associated with the same class of ecological river quality. This study indicated that short channelized river reaches do not disrupt continuity of fish populations, although they provide worse habitats for fish, reflected in the lower numbers of individuals, especially juveniles. It also highlighted the need of investigating various groups of river biota to determine the response of river biocoenosis to environmental stressors and evaluate the ecological status of the river.
Author Bartłomiej Wyżga
Bartłomiej Wyżga,,
-
, Antoni Amirowicz
Antoni Amirowicz,,
-
, Paweł Oglęcki
Paweł Oglęcki,,
-
, Hanna Hajdukiewicz
Hanna Hajdukiewicz,,
-
, Artur Radecki-Pawlik (FoEEaLS / DoHEaG)
Artur Radecki-Pawlik,,
- Department of Hydraulic Engineering and Geotechnics
, Joanna Zawiejska
Joanna Zawiejska,,
-
, Paweł Mikuś
Paweł Mikuś,,
-
Other language title versionsDifferent response of fish and benthic invertebrate communities to constrained channel conditions in a mountain river: Case study of Biała, Polish Carpathians
Pages169-194
Publication size in sheets1.25
Book Wyżga Bartłomiej (eds.): Stan środowiska rzek południowej Polski - znaczenie środowiskowe, degradacja i możliwości rewitalizacji rzek wielonurtowych, 2013, Instytut Ochrony Przyrody PAN, ISBN 978-83-61191-68-1, 224 p.
Keywords in Polishichtiofauna, makrozoobentos, fizyczne warunki siedliskowe, ekologiczny stan rzeki, korytarz swobodnej migracji koryta
Abstract in PolishW dwóch odcinkach Białej Tarnowskiej, karpackiej rzeki, której cechy hydromorfologiczne uległy degradacji w poprzednich dziesięcioleciach, zaplanowano utworzenie korytarza swobodnej migracji koryta. W tych odcinkach stosunkowo długie fragmenty nieuregulowanego koryta są przedzielone krótkimi fragmentami uregulowanymi, zlokalizowanymi w sąsiedztwie mostów. Wpływ regulacji koryta na fizyczne warunki siedliskowe, skład zespołów ryb i makrozoobentosu oraz stan ekologiczny rzeki zbadano, porównując przekroje swobodne i uregulowane w 10 stanowiskach zlokalizowanych pomiędzy większymi dopływami. Przekroje swobodne, zawierające średnio 2 koryta małej wody, cechowały się istotnie większym zróżnicowaniem średniej i przydennej prędkości przepływu oraz wielkości ziarna materiału dennego niż jednonurtowe przekroje z uregulowanym korytem. Liczba taksonów bezkręgowców dennych w próbach zebranych latem, jesienią i zimą była w przekrojach swobodnych średnio trzykrotnie większa niż w przekrojach uregulowanych, co znalazło odbicie w odmiennej ocenie stanu ekologicznego rzeki w obu kategoriach przekrojów dokonanej w oparciu o makrozoobentosowy indeks BMWP-PL. Elektropołowy ryb nie wykazały istotnej różnicy liczby gatunków obecnych w obu kategoriach przekrojów, a zbliżone wartości Europejskiego Indeksu Rybnego (EFI+) pozwoliły zaliczyć te przekroje do tej samej klasy stanu ekologicznego rzeki. Przeprowadzone badania wskazały, że krótkie fragmenty uregulowanego koryta nie przerywają ciągłości populacji poszczególnych gatunków ryb, choć efektem gorszych warunków siedliskowych dla ryb w takim korycie jest mniejsza liczba osobników, zwłaszcza młodocianych. Dla określenia reakcji biocenoz rzecznych na zaburzenia środowiskowe i dla określenia stanu ekologicznego rzeki konieczne są badania różnych grup organizmów.
Internal identifierWIŚIG/2013/168
Languagepl polski
Score (nominal)5
ScoreMinisterial score = 5.0, 27-10-2017, BookChapterNotSeriesNotMainLanguages
Citation count*
Cite
Share Share

Get link to the record


* presented citation count is obtained through Internet information analysis and it is close to the number calculated by the Publish or Perish system.
Back
Confirmation
Are you sure?