Interpretacja makrozoobentosowego indeksu BMWP-PL dla rzeki żwirodennej na przykładzie badań z Polskich Karpat

Bartłomiej Wyżga , Paweł Oglęcki , Hanna Hajdukiewicz , Joanna Zawiejska , Artur Radecki-Pawlik , Tomasz Skalski , Paweł Mikuś

Abstract

Like its British prototype (biological Monitoring Working Party score system), the Polish benthic invertebrate-based BMWP-PL index is commonly regarded as an indicator of river water quality. This interpretation of the index has been verified in a study of the gravel-bed Biała River. Benthic macroinvertebrates were sampled at 10 sites and compared in one channelized and one unmanaged cross-section per site. The resulting taxa richness and BMWP-PL index scores were compared with water quality and physical habitat characteristics in the cross0sections. Channelized and unmanaged cross-sections clearly differed in their physical habitat conditions, and water quality characteristics mostly varied in the downstream direction. Particular cross-sections hosted between 3 and 26 invertebrate taxa, with the respective BMWP-Pl scores indicating the water in the surveyed cross-sections varied between high and poor quality. However, the BMWP-PL scores were unrelated to physic-chemical characteristics of the river water, which consistently pointed to high water quality. Instead, the scores were significantly related to several physical habitat variables, with the number of low-flow channels in a cross-section explaining the largest proportion of the variance in the index values. The relationship of the scores with the complexity of flow pattern in the river and a lack of their dependence on physicochemical water characteristics show that the BMWP-PL index should not be regarded as an indicator of water quality but rather as an indicator of the ecological status of rivers, dependent both on their hydro morphological and water-quality characteristics
Author Bartłomiej Wyżga
Bartłomiej Wyżga,,
-
, Paweł Oglęcki
Paweł Oglęcki,,
-
, Hanna Hajdukiewicz
Hanna Hajdukiewicz,,
-
, Joanna Zawiejska
Joanna Zawiejska,,
-
, Artur Radecki-Pawlik (FoEEaLS / DoHEaG)
Artur Radecki-Pawlik,,
- Department of Hydraulic Engineering and Geotechnics
, Tomasz Skalski
Tomasz Skalski,,
-
, Paweł Mikuś
Paweł Mikuś,,
-
Other language title versionsInterpretation of the invertebrate-based BMWP-PL index in a gravel-bed river: insight from the Polish Carpathians
Pages143-168
Publication size in sheets1.25
Book Wyżga Bartłomiej (eds.): Stan środowiska rzek południowej Polski - znaczenie środowiskowe, degradacja i możliwości rewitalizacji rzek wielonurtowych, 2013, Instytut Ochrony Przyrody PAN, ISBN 978-83-61191-68-1, 224 p.
Keywords in Polishmakrobezkręgowce, indeks BMWP-PL, jakość wody, fizyczne warunki siedliskowe, rzeka żwirodenna
Abstract in PolishOparty na występowaniu makrozoobentosu, polski indeks BMWP-PL – podobnie jak jego brytyjski pierwowzór (Biological Monitoring Working Party score system) – powszechnie uważa się za wskaźnik jakości wody w rzekach. Interpretację tego indeksu zweryfikowano w toku badań karpackiej żwirodennej rzeki Białej Tarnowskiej. Próby makrozoobentosu pobrano w 10 stanowiskach obejmujących po 1 przekroju uregulowanym i 1 przekroju swobodnym. Stwierdzone liczby taksonów makrozoobentosu i wartości indeksu BMWP-PL porównywano z parametrami jakości wody i fizycznymi parametrami siedliskowymi w przekrojach. Przekroje uregulowane i swobodne znacząco różniły się fizycznymi parametrami siedlisk, natomiast wzdłuż biegu rzeki zaznaczyły się różnice parametrów jakości wody. W poszczególnych przekrojach stwierdzono od 3 do 26 taksonów bezkręgowców, a odpowiednie wartości indeksu BMWP-PL wskazywały na zróżnicowanie jakości wody od I do IV klasy. Wartości indeksu BMWP-PL nie były jednak powiązane z fizyko-chemicznymi parametrami wody, które zgodnie wskazywały na jej bardzo dobrą jakość. Wartości indeksu były natomiast uzależnione od szeregu fizycznych parametrów siedlisk, z których liczba koryt małej wody w przekroju rzeki wyjaśniała największą część zróżnicowania wartości indeksu. Zależność wartości indeksu od złożoności systemu przepływu w rzece i brak ich zależności od fizyko-chemicznych parametrów wody wskazuje, że indeks BMWP-PL nie powinien być uważany za wskaźnik jakości wody, lecz stanu ekologicznego rzek, zależnego zarówno od ich parametrów hydromorfologicznych, jak i parametrów jakości wody.
Internal identifierWIŚIG/2013/165
Languagepl polski
Score (nominal)5
ScoreMinisterial score = 5.0, 27-10-2017, BookChapterNotSeriesNotMainLanguages
Citation count*20 (2016-07-05)
Cite
Share Share

Get link to the record


* presented citation count is obtained through Internet information analysis and it is close to the number calculated by the Publish or Perish system.
Back
Confirmation
Are you sure?