Ładunki wybranych składników wnoszone z opadem i odpływające z dwóch małych zlewni o różnym użytkowaniu

Andrzej Bogdał , Krzysztof Ostrowski

Abstract

The study determined the loads of selected physicochemical components deposited with precipitation and carried away with outflow from two small catchments having similar habitat and climatic conditions but differing in land use and management pattern. The research was conducted in the hydrological years 2000 and 2001 in the Górka catchment (0.87 km2) and Barnczak catchment (1.21 km2) situated in the western part of the Małopolskie province (southern Poland). Samples of precipitation and outflowing water were collected twice a month on average. The concentrations of total suspended solids, ammonium and nitrate nitrogen, phosphates, dissolved substances, sulphates, chlorides, calcium, magnesium, potassium, manganese and iron were determined in a laboratory. These concentrations and the measured precipitation and outflows were used to compute the loads of the components, which were then compared between the two objects. For most components the loads carried away with outflow proved larger than those supplied by precipitation. The exceptions were ammonium nitrogen and manganese, whose removal was considerably smaller than supply, and in the Barnczak catchment also phosphates, with slightly smaller removal. The findings corroborated a thesis that precipitation constitutes an important source of non-point pollution, particularly with biogenic compounds. Larger loads of total suspended solids, ammonium nitrate, phosphates, potassium, manganese and iron flowed away from the Górka catchment having a higher proportion of built-up areas with disorderly water supply and sewage disposal management. The loads of the other components were bigger in the water flowing away from the Barnczak catchment, wholly used for agricultural purposes, with prevailing arable land.
Author Andrzej Bogdał (FoEEaLS / DoLRaED)
Andrzej Bogdał,,
- Department of Land Reclamation and Environmental Development
, Krzysztof Ostrowski (FoEEaLS / DoLRaED)
Krzysztof Ostrowski,,
- Department of Land Reclamation and Environmental Development
Other language title versionsLoads of selected components supplied with precipitation and flowing away from two small catchments with different use
Journal seriesActa Scientiarum Polonorum. Formatio Circumiectus, ISSN 1644-0765, (B 4 pkt)
Issue year2009
Vol8
No1
Pages35-45
Publication size in sheets0.5
Article number4
Keywords in Polishzlewnia, opady atmosferyczne, odpływy, ładunki składników chemicznych
Keywords in Englishcatchment, precipitation, outflow, loads of chemical components
Abstract in PolishW pracy określono ładunki wybranych składników fizykochemicznych deponowanych z opadami atmosferycznymi i odprowadzanych z odpływem z obszaru dwóch małych zlewni o podobnych warunkach siedliskowych i klimatycznych, lecz różnym zagospodarowaniu terenu. Badania prowadzono w latach hydrologicznych 2000 i 2001 w zlewniach Górka (0,87 km2) i Barnczak (1,21 km2) położonych w zachodniej części województwa małopolskiego. Próby wody opadowej i odpływającej pobierano średnio dwa razy w miesiącu. W laboratorium oznaczano stężenie zawiesiny ogólnej, azotu amonowego i azotanowego, fosforanów, substancji rozpuszczonych, siarczanów, chlorków, wapnia, magnezu, potasu, manganu i żelaza. Na podstawie oznaczonych stężeń oraz pomierzonych opadów i odpływów obliczono ładunki badanych składników, a następnie poddano je międzyobiektowej analizie porównawczej. W przypadku większości składników ładunki wynoszone z odpływem okazały się większe od wnoszonych przez opady. Odstępstwem od tej reguły było znacznie mniejsze wynoszenie azotu amonowego i manganu, a w zlewni Barnczak – również nieznacznie mniejsze wynoszenie fosforanów. Wyniki potwierdziły tezę, że opady atmosferyczne stanowią liczące się źródło zanieczyszczeń obszarowych, szczególnie związkami biogennymi. Większe ładunki zawiesiny ogólnej, azotu amonowego, fosforanów, potasu, manganu i żelaza odpływały ze zlewni Górka, charakteryzującej się większym udziałem terenów zabudowanych o nieuporządkowanej gospodarce wodno-ściekowej. Ładunki pozostałych składników były większe w wodzie odpływającej ze zlewni Barnczak, w całości użytkowanej rolniczo, ze zdecydowaną przewagą gruntów ornych.
Languagepl polski
Score (nominal)4
Score sourcejournalList
Citation count*
Cite
Share Share

Get link to the record


* presented citation count is obtained through Internet information analysis and it is close to the number calculated by the Publish or Perish system.
Back
Confirmation
Are you sure?